معرفی کتاب: پرسش های ادراک؛ پدیدارشناسی معماری

حسین رهنما

ارتباط فلسفه با معماری یکی از موضوعات جذابی است که معمولاً معماران نسبت به آن اقبال نشان می‌‌دهند. با این حال زبان متفاوت و بعضاً پیچیده فلاسفه موجب می‌شود تا معماران درک مشخصی از مبانی نظری ایشان نداشته باشند. البته برخی از شاخه‌های فلسفه به دلیل داشتن ادبیات نزدیک به معماری هم بیشتر مورد استقبال قرار می‌گیرند و هم برای استفاده در معماری، کاربردی‌ترند. پدیدارشناسی یکی از این شاخه‌هاست که در ایران بیشتر با هایدگر شناخته می‌شود و در معماری، کتاب‌ها و مقالات کریستین نوربرگ شولتز در باب پدیدارشناسی شناخته شده‌ترند. شولتز با استفاده از پدیدارشناسی هایدگری، بحث مکان و تفاوت آن با فضا را مطرح می‌کند و سعی می‌کند تا با تأکید بر ادراکات بصری، درک بهتری از معماری را ارائه دهد.

با این حال، در میان معماران، پدیدارشناسی مرلوپونتی کمتر شناخته شده است. وجه تمایز پدیدارشناسی او با هایدگر در این است که وی برای ادراک مکان و کسب توانایی حضور در مکان، بر حضور بدن و مواجه شدن آن با فضا تأکید دارد و فقط بر ادراک بصری کفایت نمی‌کند. پدیدارشناسی مرلوپونتی در معماری بیشتر با تلاش‌های یوهانی پالاسما، معمار فنلاندی شناخته می‌شود و کتاب «پرسش های ادراک؛ پدیدارشناسی معماری» یا Questions of Perception Phenomenology of Architecture یکی از بارزترین‌هاست. این کتاب، یکی از مهمترین تألیفات سال‌های اخیر در نظریه معماری است که توسط محققان برجسته‌ی معماری، استیون هال، آلبرتو پرز-گومز و یوهانی پالاسما در سه نوشتار مجزا که به لحاظ موضوعی به هم پیوسته اند، نگاشته شده‌است. و در هریک وجوهی از ادراک و پدیدارشناسی بررسی می‌گردد.

در حال حاضر دو ترجمه از این کتاب وجود دارد:

مرتضی نیک‌فطرت، سیده صدیقه میرگذار، احسان بیطرف: انتشارات فکر نو

علی اکبری و محمدامین شریفیان: انتشارات پرهام نقش

برای خرید اینترنتی کتاب فارسی و دانلود نسخه انگلیسی آن می‌توانید به لینک‌های زیر مراجعه کنید: