فرشید موسوی

فرشید موسوی، متولد سال ۱۹۶۵، معمار و استاد دانشگاه ایرانی ساکن انگلستان است.

نوآوری در معماری بسیار مشکل است به‌ویژه با توجه به این که معمار برای کارفرما کار می‌کند نه برای خودش.

فرشید موسوی

ما تلاش نمی‌کنیم که معماری را از نو اختراع کنیم، اما تلاش می‌کنیم که پرسش‌هایی مطرح کنیم معطوف به این که مردم چطور از بناها استفاده می‌کنند. مثلا این که چطور می‌توانیم تجربهٔ انسان‌ها از اقامت در یک بنا را بهبود ببخشیم؟ یا این که چطور می‌توانیم بنایی برای نمایش طراحی کنیم که تجربهٔ بهتری از مشاهدهٔ آثار هنری به مردم عرضه کند؟

هر کدام از این پرسش‌ها دارای پیشینه است. من دارای بیست و سه سال تجربهٔ کار حرفه‌ای هستم. هرچه بیشتر طراحی کنید، بیشتر می‌آموزید. تکرار کردن {یک طرح} آسان است، اما بسیار مشکل است که نوآوری کنید و طرحی نو دراندازید، به‌ویژه با توجه به این که ما معماران نه برای خودمان، که برای کارفرما کار می‌کنیم.

شاید اگر ما در دفترمان خود را مقید به نوآوری نمی‌کردیم، می‌توانستیم پروژه‌های بیشتری انجام دهیم. اما من خوشحالم که طرح‌هایی که روی میزمان داریم همه بسیار خاص هستند، طرح‌هایی با کارفرماها، مهندسان و مشاوران عالی. (در گفتگوی منتشر شده در وب‌سایت Something Curated، سال 2016)

حتی اگر پروژه‌تان کوچک است، ایدهٔ شما باید بزرگ باشد.

فرشید موسوی

متن کامل مصاحبهٔ با فرشید موسوی در وب‌سایت گفتار معمار در دسترس است. این مطلب را از طریق کلیک روی لینک زیر مشاهده کنید:

چیزهای زیادی را قربانی کردم تا بتوانم همزمان معمار، مادر و مدرس دانشگاه باشم.

فرشید موسوی

همیشه فکر می‌کردم که در مقام یک زن معمار، لازم است در کار خودت ثابت کنی که به اندازهٔ معماران مرد توانا هستی. هرچه سنم بیشتر می‌شود، بیشتر به این فکر می‌کنم که باید به دیگران یاری دهم تا خود را درگیر چنین مسئله‌ای نکنند. در هر صورت نیازی نیست معماران آجرها را بلند کنند {و نیاز به زور بازو ندارند}. ما {معماران زن} باید نوع نسبتا متفاوتی از فرهنگ را در کار خود ایجاد کنیم. و برای چنین هدفی، لازم است زن‌ها به اندازهٔ مردها به کارشان متعهد باشند. من مجبور شدم چیزهای زیادی را قربانی کنم تا بتوانم همزمان معمار، مادر و مدرس دانشگاه باشم. (در گفتگو با نویسندهٔ وب‌گاه Something Curated، سال 2016)

در آثار ماندگار معماری عملکرد و فُرم به یکدیگر مرتبط است.

فرشید موسوی

برای این که مطمئن شویم معماری را، نه فقط یک سرپناه بزک‌شده، که به مثابه جزئی جدا نشدنی از زندگی روزمره می‌دانیم، راهی نداریم جز این که ظاهر و شکل بنا را از عملکرد آن جداناپذیر فرض کنیم. {…} از حیث نظر، ظاهر و عملکرد ساختمان دو موضوع جدای از هم تلقی شده‌اند، و این از ذهن معماران نشئت گرفته چون فرم را از عملکرد جدا می‌بینند. در عمل اما، ظاهر ساختمان از عملکرد آن به هیچ‌وجه جدا نیست. تجربه به من نشان داده است که هیچ‌کس به شما نمی‌گوید ظاهر ساختمان و نظام فضایی آن از هم منفصل است، بلکه این معماران هستند که این دو مسئله را از هم جدا می‌کنند. آثار ماندگار معماری آنهایی است که عملکرد و فرم بنا به یکدیگر پیوسته و مرتبط است. بناهای عالی دهه‌ها و قرن‌ها مردم را تحت تاثیر قرار می‌دهند، دقیقا به این خاطر که در آنها تجربهٔ زیبایی‌شناختی و نظام فضایی و عملکردی در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر است. و این همان چیزی است که حس اهمیت و معنا را برای افرادی که چنین ساختمان‌هایی را در طول زمان تجربه می‌کنند به‌وجود می‌آورد. (در گفتگو با نویسندهٔ مجلهٔ Architectural Review، سال 2014)

معمار تنها متخصصی است که باید بین دیگر متخصصان درگیر در یک پروژه پل بزند.

فرشید موسوی

هرچه یک پروژه از حیث ارتباط با حوزه‌های دیگر دانش پیچیده‌تر باشد، متخصصان بیشتری درگیر آن می‌شوند. بر خلاف نظر کسانی که نقش معمار را کمرنگ می‌بینند، شما می‌بینید که در اینگونه پروژه‌ها حضور معمار بیش از سایر مواقع ضروری است. زیرا معمار تنها متخصصی است که باید ارتباط جانبی را در بین همهٔ دیگر متخصصان برقرار کند. قرار نیست تخصص همهٔ همکاران حرفه‌ای در یک پروژه روی هم تلنبار شود، بلکه همهٔ این متخصصان گرد هم آمده‌اند تا در کنار یکدیگر کار کنند و همکاری‌شان سبب ارزش افزوده شود.  (در گفتگو با مجلهٔ The Architectural Review، سال 2014)

ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که ایده‌ها به اشتراک گذاشته می‌شوند و از جایی به جای دیگر می‌روند.

فرشید موسوی

از این که در حال حاضر معماری می‌کنم بسیار هیجان‌زده‌ام. ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که ایده‌ها به اشتراک گذاشته می‌شوند و از جایی به جای دیگر می‌روند. هیچ راهی برای بازگشت به عقب نیست و لاجرم باید رو به جلو برویم. بیایید تا به آنچه مثلا بین دو ساختمان مسکونی با بالکن‌های منحنی تفاوت ایجاد کرده است نظر کنیم. این معماری است که بین دو ایدهٔ مشابه تفاوت ایجاد میکند. بیایید دربارهٔ این که معماری چه تفاوتی ایجاد می‌کند صحبت کنیم. (مصاحبه با گاردین، سال 2014)