گفتمان غرب‌زدگی در ایران نمودی از طغیان روشنفکری جهانِ سومی برای بازگشت به «خود» و اصالتِ گم‌شده‌ی «خود» بود. اگرچه فردید آن را به دُم اندیشه‌ی هایدگر و طغیان فلسفی او بر متافیزیک می‌بست، اما از دیدگاه امروزین من، یک طغیان کین‌توزانه‌ی جهان سومی بود، با مایه‌ای تُنُک از فلسفه و علوم اجتماعی و تاریخی.
آل احمد هم آدم اصیل دردمندی بود در عذاب از وضع حقارت بار «جهان سومی» خود، به‌ویژه در شرایط سیاسی پس از کودتای بیست و هشت مرداد. به همین دلیل در برخورد با فردید، مفهوم غرب‌زدگی را که او آورده بود نشانه‌شناسی دردِ خویش یافت و با شتاب‌زدگی با زبان پرجوش و خروش خود با دانش سطحی‌اش از اقتصاد و جامعه‌شناسی مارکسیست-لنینیستی و با حسرت نهفته‌ای که به زندگانی دینی‌اش در نوجوانی داشت کتابی ساخت و پرداخت که به خلاف گفته‌ی شما، یکسره نفی تمدن مدرن با همه‌ی الزامات آن نبود، بلکه آیینه‌ی ذهنیت گیر کرده میان دو جهان فرهنگ سنتی و جهان مدرن و فرهنگ آن است که من آن را وضع «جهان سومی» می‌نامم؛ وضعی که اگر نه همگی، دست کم بسیاری از ما در خیل «روشنفکران»، به درجه‌های گوناگون و با حساسیت‌های گوناگون دچار آن بوده‌ایم و هستیم.
من این وضعیت رواني پرکشاکش و پر عذاب روانی در اصحاب نظریه‌ی غرب‌زدگی را -که خود نیز دوران درازی گرفتار آن بوده ام- در مقاله‌ای با عنوان «نظریه‌ی غرب‌زدگی و بحران تفکر در ایران» شرح کرده‌ام (نگاه کنید به ما و مدرنیت، ناشر مؤسسه‌ی فرهنگی صراط). (در گفت‌وگوی منتشر شده در مجله‌ی بخارا، ش ۷۴، سال ۱۳۸۸)
